English

رانت کاغذفروشی، دستاوردِ تاریخیِ کاغذ یارانه ای برای نشر ایران

آرشیو خبر بازدید: 50 کد مطلب: 4541  

رانت کاغذفروشی، دستاوردِ تاریخیِ کاغذ یارانه ای برای نشر ایران

تابناک
توزیع کاغذ یارانه ای برای حمایت از ناشران در حالی در دستور کار معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی قرار گرفته که تجربه تاریخی این جنس حمایت ها نشان داده که چنین اقداماتی صرفاً منجر به کاغذفروشی شده و یک سیاست اصولی نیست اما در چرخه مدیران، بار دیگر با این راهکارها اشتباه مراجعه می شود و به جای آنکه یارانه در اختیار مصرف کننده قرار گیرد، به تولیدکننده ای تعلق می گیرد که می تواند همه یا بخشی از آن را صرف تولید نکند و در بازار آزاد به فروش برساند.
۱۳۹۷ يکشنبه ۱۳ آبان ساعت 16:30

 همان گونه که قابل انتظار بود، افزایش شدید قیمت کاغذ بر بازار نشر سایه انداخته و قیمت پشت جلد کتب را به شدت افزایش داده است، به گونه ای که خریداران و خوانندگان حرفه ای کتاب که طیف وسیعی از آنها متعلق به طبقه متوسط هستند در مواجهه با قیمت برخی کتب، قید خرید شماری از آنها را می زنند. خبر بد برای کتاب خوان های حرفه ای این است که با این وضعیت کتاب ها از این نیز گران تر می شود و قاعدتاً بازار چاپ و فروش کتاب با کاهش تقاضا محدودتر خواهد شد. 

از سوی دیگر، همان گونه که پیش تر گزارش شده بود، انتشار کتب چاپ اول با وسواس فراوان صورت می پذیرد و در این دوران که زینک نیز به نایابی کاغذ است، تنها کتبی به لیتوگرافی فرستاده می شوند که اطمینان نزدیک به صد در صد از فروش شان باشد، چون با بهای پشت جلد کتاب های تازه که متأثر از قیمت کاغذ رشد قابل تأملی داشته، کتاب مشاهیر نیز به سختی به فروش می رسد. همچنین ناشران در تجدید چاپ نیز همین رویکرد را در پیش گرفته اند تا زمانِ خوابِ سرمایه به حداقل برسد. 

این نخستین تبعات افزایش شدید قیمت ارز برای اهالی فرهنگ است که هرچند شاید با تنفس مصنوعی های دولت برای دوره کوتاهی رفع شود، فرجام کار در بلندمدت جز این نیست. باید رهاسازی اقتصاد فرهنگ مستمراً رخ می داد، تا حوزه نشر در چنین شرایطی بتواند روی پای خود بایستد؛ اما متأسفانه مسئولان فرهنگی در هر دوره برای جلب رضایت بخشی از گروه های ذینفع از تصمیم های سخت پرهیز کرده و به توزیع تسهیلات می پرداختند؛ تسهیلاتی که دیگر پاسخگوی فعالان این حوزه نیست. 

در همین راستا، محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از آغاز به کار قریب الوقوع سامانه تأمین کاغذ یارانه ای با همکاری اتحادیه تعاونی ناشران تهران خبر داد. او با اذعان اینکه ...سیاست های حمایتی چندان تأثیرگذار نیست و موجب رانتی شدن صنعت نشر می شود و یا خود فساد می آورد... ، درباره سامانه تأمین کاغذ گفته است: به زودی سامانه تأمین کاغذ یارانه ای از طریق اتحادیه تعاونی ناشران تهران (آشنا) کار خود را آغاز می کند. ناشران با ثبت سفارش های خود در این سامانه می توانند کاغذ مورد نیاز خود را سفارش دهند. 

او در عین حال در خصوص مشکلات پدید آمده در خصوص تأمین کاغذ و واردات آن تأکید کرده است: متأسفانه واردکنندگان کاغذ همکاری های لازم را با ما نداشتند و باعث به وجود آمدن مشکلاتی در این حوزه شدند. با وزارت صنعت و معدن و تجارت هماهنگی ها به عمل آمده، ثبت سفارش های خوبی برای کاغذ صورت گرفته و نتایج مثبت آن در ماه های آینده مشاهده می شود. و متذکر شده که در بحث ثبت سفارش های کار را به صنف واگذار کرده ایم و تنها نقش نظارتی داریم. 

سوابق نشان داده وقتی دولت به عنوان حاکمیت نه تنها نظارت بلکه دخالت مستقیم در توزیع یارانه های اینیچنینی داشته، بخش قابل توجهی از این یارانه ها به بازار آزاد سرازیر شده است. اکنون که این نقش نیز کمرنگ خواهد بود، توقع این است که کاغذ یارانه ای به ناشران تعلق گیرد و در عین حال، هیچ تخلفی در این حوزه رخ ندهد. در عین حال با چه مکانیزمی می توان اطمینان حاصل کرد که ناشر همه کاغذ را صرف نشر کرده است؟ سوابق نشان می دهد، با هیچ مکانیزمی! این رویه درباره روزنامه ها نیز صادق است و به همین دلیل، توزیع یارانه در قالب کاغذ و زینک به تاریخ پیوست. 

در این شرایط اگر قرار است یارانه ای اختصاص یابد، منطق ایجاب می کند این یارانه به سمت مصرف کننده بیاید و دولت بسته غیرنقدی حمایتی فرهنگی را به خانواده ها بدهد و خانواده به تشخیص خودشان این بسته را در هر حوزه فرهنگی که قصد دارند هزینه کنند؛ هرچند این نوع توزیع یارانه نیز بی مفسده نیست و در نمایشگاه کتاب شاهد غرفه هایی بوده ایم که بن کتاب را زیرقیمت از مردمی که به این بن ها دست یافته بودند، به صورت نقدی می خریدند اما دست کم بهتر از توزیع رانت کاغذ ارزان است؛ اما میزان مفسده آن به مراتب کمتر از روش نخست خواهد بود. 

از قضا در این شرایط، ناشران قدرتمند و دارای حرف جدی در حوزه نشر می مانند و ناشران ضعیف که فهرست آثار منتشر شده توسط آنها جذابیتی برای کتاب خوان ها ندارد به همراه کتاب سازان، مجبور به ترک صحنه می شوند. بدون شک ممکن است معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سعی کند، آمار نشرهای تعطیل شده را برای عملکردش به حداقل برساند اما پیگیری این مسأله با تکیه بر توزیع یارانه میان ناشران امری مفسده برانگیز است که پس از توزیع کاغذ یارانه ای از این طریق، به خوبی حاصل آن در بازار آزاد فروش کاغذ نمایان می شود.


اخبار مرتبط با این خبر


نام :  
پست الکترونیکی :  
نظر شما :