English

سهم نوجوانان در نمایشگاه کتاب و جامعه‌ کتابخوان‌های ایرانی چقدر است؟

آرشیو خبر بازدید: 111 کد مطلب: 5011  

سهم نوجوانان در نمایشگاه کتاب و جامعه‌ کتابخوان‌های ایرانی چقدر است؟

ایران آنلاین/رضا وطن‌خواه پژوهشگر فرهنگ
چند روز پیش به نمایشگاه کتاب تهران رفته بودم و هنگام سر زدن به غرفه‌ها و خرید کتاب‌هایی که در لیست داشتم فرصتی دست و پا کردم تا با چند نوجوان که برای خرید و بازدید آمده‌ بودند گپی بزنم و از آنها سؤالاتی بپرسم که برای نوشتن یک تحقیق درباره نزدیکی قشر نوجوان با کتاب، آن‌هم به‌صورت مطالعه جدی به آن نیاز داشتم.
۱۳۹۸ دوشنبه ۹ ارديبهشت ساعت 14:08

 

تقریباً از این چند نوجوان، هیچ‌کدام مخاطب جدی کتاب نبودند و هر کدام به دلیلی به نمایشگاه آمده بودند و از این چند نفر، دو نفر هم دنبال کتاب‌های الکترونیکی یا ترجمه آثاری فانتزی بودند که در دنیا بسیار مد شده است. نمایشگاه کتاب فرصتی به من داد تا جامعه بیرون از نمایشگاه را به داخل آن ببرم و تفاوت‌ها و احیاناً شباهت‌ها را دوباره ببینم. جرقه اولیه در ذهن من از این جا شکل گرفت که نگاهی اجمالی به پاساژها، پیتزافروشی‏‌ها، کافی‌شاپ‏‌ها و هر جای دیگر شهر که نوجوانان رفت و آمد و نشست و برخاست دارند عموماً دربردارنده چنین تصاویری است: سه یا چهار نوجوان، دور یک میز جمع شده‌‏اند، قوز کرده‌‏اند و چشمانشان را به گوشی‏‌های تلفن همراه خود دوخته‏‌اند. گوشی‏‌های همگرا شده به سمت مرکز میز، هر بار برای لمس صفحه نزدیک‏تر می‏‌آیند. آنها را می‌بینیم و برخی‌مان آرزو می‌کنیم که‌ ای‌کاش آنها در نوع دیگری از خوشحالی و خشنودی غوطه‌‏ور میشدند: غوطه‌‏ور در دنیای کتاب‌ها و شیفته کتابخوانی. البته احتمالاً باید کماکان آرزومند باقی بمانید.

هیچ بعید نیست که همین نوجوانان چسبیده به صفحه گوشی‏‌های تلفن همراه، بسیار بیشتر از نوجوانان نسلهای قبل «کلمه» بخوانند؛ اما این کلمات از بریده‏‌های متون گرفته شده‌‏اند؛ گلچینی از کتاب‏‌ها، مقالات، بخش‌‏هایی از مقالات، پیام‌‏ها، تکه‏‌هایی از اطلاعات، که از همه جا و هیچ جا گرفته شده است. احتمالاً آنها کمتر کتاب می‏‌خوانند. بله، میلیون‌ها نوجوان داستان‏‌های فانتزی و تخیلی، داستان‏‌های خون‌آشامی، رمان‌‏های گرافیکی و مانند اینها را خوانده‏‌اند. اما وقتی آنها کمی بزرگتر میشوند، چه اتفاقی میافتد؟ وقتی آنها 12 یا 13 ساله میشوند، از مطالعه جدی کتاب دست میکشند. پسرها جذب ورزش یا بازی‌‏های کامپیوتری میشوند و برای دخترها دوستی‏‌ها و التفاتها و امتناع‌‏ها شروع میشود. بخش عمده زندگی اجتماعی دخترها و پسرها، اینک به سمت گوشی‏‌های تلفن هوشمند هدایت شده است؛ جایی که نوجوانان مجبور نیستند مقابل یکدیگر قرار بگیرند.

البته این نوجوانان مشغله بسیار دارند. مدرسه، تکالیف درسی، ورزش، کار، پوشاک، والدین، برادرها و خواهرها، دوستان، مسائل عاطفی، موسیقی و بیشتر از همه تلویزیون، اینترنت، بازی‏‌های ویدئویی، پیامک، اینستاگرام و... در مقایسه با تمام این‌ها، کتابخوانی کاری ناراحت کننده، ضعیف و زمانبر است. کتابخوانی این حس را که می‌توانند بواسطه گوشی‏‌های موبایل همزمان همه جا باشند، از بین می‏‌برد. هر موقع که بخواهند، وارد یک صفحه اینترنتی می‌‏شوند، روی آن خیمه می‏‌زنند، می‌‏چسبند و متصل نبودن به اینترنت، آنها را مضطرب و حتی عصبانی می‏‌کند. در طرف دیگر اگر معدود نوجوان‌های اهل کتاب و مطالعه جدی سؤال بپرسیم ما به احتمال بسیار قوی به این ریشه می‌رسیم:کودکانی که در آغوش والدین خود، قصه شنیده‌‏اند و برایشان کتاب خوانده شده، تصاویر یا کلمات کتاب را به خاطر نخواهند آورد، اما احساس تسلی و گرمای کتاب را به خاطر خواهند داشت؛ بویژه زمانی که این تجربه صدها بار تکرار شده باشد. خوش شانس‌‏ترین این کودکان، از آغوش والدین خود به پیش‌دبستانی راه خواهند یافت. در یک مدرسه خوب، برای آنها کتاب‌‏های ارزشمند با صدای بلند خوانده خواهد شد و بعد، اگر شانس بیاورند سیزده سال، از طریق معلم‌های خود تغذیه خواهند شد و این تنها راهی است که آرزوی ما را برای کتابخوانی جدی آنها به واقعیت نزدیک می‌کند.

...


اخبار مرتبط با این خبر


نام :  
پست الکترونیکی :  
نظر شما :